So sánh xe điện BEV, PHEV, HEV và REEV: Đầu tư loại nào?

BEV, PHEV, HEV và REEV khác nhau chủ yếu ở nguồn năng lượng, cách dẫn động bánh xe và khả năng sạc từ bên ngoài. BEV sử dụng hoàn toàn điện từ pin; HEV kết hợp động cơ đốt trong với mô-tơ điện nhưng không cắm sạc; PHEV có thể sạc ngoài; còn REEV sử dụng động cơ đốt trong để phát điện, duy trì khả năng di chuyển bằng mô-tơ. Hiểu đúng từng công nghệ sẽ giúp người mua lựa chọn phương tiện phù hợp với hành trình, điều kiện sạc và ngân sách sử dụng.

Bảng so sánh BEV, PHEV, HEV và REEV

Có thể phân biệt nhanh bốn nhóm xe qua hai câu hỏi: xe có cần đổ nhiên liệu không và có thể cắm sạc không? Ngoài ra, để hiểu khác biệt giữa PHEV và REEV, cần xem thêm vai trò của động cơ đốt trong.

BEV, PHEV và HEV là những nhóm phân loại phổ biến. REEV thường được dùng để mô tả xe điện có bộ mở rộng phạm vi; một mẫu REEV sạc ngoài có thể đồng thời thuộc nhóm PHEV kiểu nối tiếp, thay vì là một nhóm hoàn toàn tách biệt.

Xe BEV: Thuần điện

BEV – Battery Electric Vehicle sử dụng điện tích trữ trong pin để vận hành mô-tơ kéo xe. Xe không có động cơ đốt trong phục vụ hệ truyền động và cần sạc từ nguồn điện bên ngoài. Phanh tái sinh giúp thu hồi một phần năng lượng khi giảm tốc, nhưng không thay thế việc cắm sạc. 

Ưu điểm của BEV

Ưu điểm rõ nhất của BEV là không tiêu thụ xăng hoặc dầu để tạo lực kéo và không có khí thải tại ống xả. Người sử dụng có thể chủ động bổ sung năng lượng tại nhà, nơi làm việc hoặc bãi xe nếu có hệ thống sạc phù hợp.

BEV cũng không có các hạng mục bảo dưỡng gắn với động cơ đốt trong như thay dầu động cơ hay bảo dưỡng hệ thống xả. Tuy nhiên, xe vẫn cần kiểm tra lốp, phanh, hệ thống làm mát và các bộ phận khác theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Hạn chế và nhu cầu phù hợp

Điểm cần chuẩn bị kỹ nhất là khả năng tiếp cận nguồn sạc. Người mua nên xác định vị trí sạc thường xuyên, thời gian đỗ xe và phương án cho những chuyến đi ngoài lịch trình. Với doanh nghiệp vận tải, có thể ưu tiên khảo sát BEV cho tuyến cố định, xe quay về bãi hằng ngày và có thời gian dừng phù hợp để sạc.

Xe PHEV: Có thể sạc điện và sử dụng nhiên liệu

PHEV – Plug-in Hybrid Electric Vehicle kết hợp động cơ đốt trong, mô-tơ điện và bộ pin có khả năng sạc ngoài. Tùy thiết kế, xe có thể chạy bằng điện trong một phạm vi nhất định, sau đó tiếp tục vận hành bằng hệ hybrid.

Động cơ đốt trong có thể trực tiếp tham gia kéo bánh xe hoặc dùng để phát điện, tùy cấu trúc truyền động. Một số điều kiện như yêu cầu công suất cao hoặc chế độ quản lý nhiệt cũng có thể khiến động cơ khởi động dù pin vẫn còn điện.

Ưu điểm của PHEV

PHEV phù hợp để cân nhắc khi người dùng muốn chạy điện cho những hành trình thường ngày nhưng vẫn cần sự linh hoạt cho các chuyến xa. Nếu sạc đều đặn và quãng đường hằng ngày nằm trong khả năng chạy điện của xe, người dùng có thể giảm số lần sử dụng nhiên liệu.

Khả năng tiếp tục hành trình bằng nhiên liệu cũng giúp giảm phụ thuộc vào việc tìm trạm sạc trên mọi tuyến đường.

Hạn chế của PHEV

Hiệu quả sử dụng phụ thuộc nhiều vào thói quen cắm sạc. Nếu hiếm khi sạc ngoài, xe không khai thác được đầy đủ lợi ích của bộ pin và khả năng chạy điện. PHEV vẫn có động cơ đốt trong, vì vậy người mua cần tính cả các hạng mục bảo dưỡng liên quan.

Xe HEV: Không cần cắm sạc, vẫn sử dụng nhiên liệu

HEV – Hybrid Electric Vehicle kết hợp động cơ đốt trong và mô-tơ điện, nhưng không có chức năng sạc pin từ nguồn ngoài. Năng lượng cho pin được bổ sung thông qua hoạt động của hệ thống động cơ–máy phát và phanh tái sinh.

HEV có nhiều cấu trúc khác nhau. Một số xe cho phép mô-tơ điện dẫn động độc lập trong những điều kiện nhất định; một số hệ thống chủ yếu dùng điện để hỗ trợ động cơ.

Ưu điểm của HEV

HEV thuận tiện với người chưa có chỗ sạc riêng hoặc không muốn bố trí lịch sạc. Việc bổ sung năng lượng vẫn thực hiện bằng cách đổ nhiên liệu, trong khi hệ thống điện hỗ trợ vận hành và thu hồi năng lượng khi giảm tốc. Đây là phương án đáng cân nhắc nếu người mua muốn tiếp cận công nghệ điện hóa mà ít thay đổi thói quen sử dụng xe.

Hạn chế của HEV

HEV vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu và không được thiết kế để thay thế BEV cho nhu cầu chạy thuần điện dài.

Xe REEV: Mô-tơ kéo xe, động cơ phát điện mở rộng phạm vi

REEV – Range-Extended Electric Vehicle là xe điện có bộ mở rộng phạm vi hoạt động. Với cấu hình hybrid nối tiếp được đề cập trong bài, mô-tơ điện trực tiếp kéo bánh xe, còn động cơ đốt trong vận hành máy phát để cung cấp điện cho hệ thống.

Khác với cách hiểu “động cơ chỉ sạc pin”, điện từ máy phát có thể được sử dụng cho hệ truyền động và quản lý cùng bộ pin. Động cơ không có liên kết cơ khí trực tiếp với bánh xe ở cấu hình này.

Ưu điểm của REEV

REEV kết hợp khả năng vận hành bằng mô-tơ điện với phương án bổ sung năng lượng bằng nhiên liệu. Với phiên bản có cổng sạc, người sử dụng có thể sạc ngoài cho các hành trình thường ngày và dùng bộ mở rộng phạm vi khi cần đi xa hơn. Cách bố trí này giúp giảm sự phụ thuộc hoàn toàn vào trạm sạc, nhưng vẫn cần xem phạm vi chạy điện và khả năng vận hành của từng mẫu xe.

Hạn chế của REEV

Khi máy phát hoạt động, xe vẫn tiêu thụ nhiên liệu và phát sinh khí thải tại ống xả. Xe cũng cần bảo dưỡng động cơ đốt trong dù động cơ không trực tiếp kéo bánh.

Nên chọn BEV, PHEV, HEV hay REEV?

Lựa chọn theo điều kiện sạc và hành trình

Điều kiện sạc là tiêu chí nên xem xét trước khi so sánh dung lượng pin hoặc tổng quãng đường.

Đây là hướng sàng lọc ban đầu. Quyết định mua vẫn cần dựa trên mẫu xe thực tế, điều kiện tuyến và kết quả vận hành.

So sánh tổng chi phí thay vì chỉ giá mua

Không có thứ tự chi phí cố định áp dụng cho mọi xe BEV, PHEV, HEV và REEV. Người mua nên tính toán tổng chi phí sở hữu TCO bao gồm giá xe, điện, nhiên liệu, bảo dưỡng, thiết bị sạc và chi phí tài chính trong cùng thời gian sử dụng.

Nếu ưu tiên TCO thấp và phát thải thấp nhất, BEV thường là lựa chọn mạnh nhất khi hạ tầng sạc đáp ứng được. Nếu ưu tiên linh hoạt và không phụ thuộc sạc, HEV hoặc PHEV phù hợp hơn; REEV là phương án trung gian giữa trải nghiệm xe điện và khả năng mở rộng phạm vi bằng nhiên liệu.

Kiểm tra tải trọng và dịch vụ kỹ thuật

Đối với xe tải, ngoài nguồn động lực cần đối chiếu khối lượng bản thân, tải trọng hoặc khối lượng kéo theo cho phép, cấu hình thùng và khả năng vận hành trên tuyến.

Cũng cần làm rõ điều kiện bảo hành pin, hỗ trợ hệ thống điện cao áp, nguồn phụ tùng và đơn vị sửa chữa. Với xe có động cơ đốt trong, hãy kiểm tra thêm lịch bảo dưỡng của động cơ và hệ thống nhiên liệu.

Câu hỏi thường gặp về BEV, PHEV, HEV và REEV

REEV có giống PHEV không? 

Không hoàn toàn. Cả hai đều có pin sạc ngoài và động cơ đốt trong, nhưng PHEV có thể dùng động cơ đốt trực tiếp để lái bánh xe, còn REEV thường chỉ dùng động cơ đốt làm máy phát; bánh xe luôn do mô-tơ điện dẫn động.

Xe nào tiết kiệm nhiên liệu nhất? 

Nếu có thể sạc thường xuyên và quãng đường hàng ngày nằm trong phạm vi điện, BEV thường có chi phí năng lượng và bảo dưỡng thấp nhất. Nếu không thể sạc, HEV thường tiết kiệm nhiên liệu hơn xe đốt trong thuần túy nhờ phanh tái sinh và hỗ trợ mô-tơ điện. PHEV chỉ tiết kiệm tối đa khi được sạc đều; nếu pin thường xuyên cạn, lợi thế điện sẽ giảm mạnh.

Xe nào bảo dưỡng đơn giản hơn?

BEV thường ít hạng mục bảo dưỡng hơn vì không có dầu động cơ, hệ thống nhiên liệu, bugi, hộp số nhiều cấp hay nhiều chi tiết động cơ đốt trong. HEV, PHEV và REEV vẫn phải bảo dưỡng động cơ đốt trong, dầu, hệ thống làm mát, nhiên liệu và khí thải; REEV có thể ít mài mòn động cơ hơn nếu động cơ chạy ít và ở vòng tua tối ưu.

Xe điện có hoàn toàn không phát thải không?

Xe PHEV, HEV và REEV vẫn phát sinh khí thải khi động cơ đốt trong hoạt động.

Lựa chọn công nghệ phù hợp với nhu cầu sử dụng

BEV phù hợp khi có phương án sạc đáp ứng hành trình; HEV thuận tiện với người không cắm sạc; PHEV và REEV bổ sung sự linh hoạt giữa điện và nhiên liệu. Với nhu cầu vận tải hàng hóa, hãy chuẩn bị thông tin tuyến đường, tải chở, số chuyến và điều kiện bãi xe trước khi yêu cầu tư vấn. Liên hệ VIMID Hotline 19001089 để trao đổi về các sản phẩm đang cung cấp và lựa chọn phương án phù hợp với hoạt động kinh doanh.