9 Hiểu lầm về xe tải điện: Chi phí, pin, khả năng vận hành 

Nhiều doanh nghiệp vẫn e ngại khi nhắc đến xe tải điện. Tuy nhiên, sự phát triển vượt bậc của công nghệ pin và hệ thống sạc hiện đại đã giúp xe tải điện đập tan những định kiến cũ kỹ đó. Thực tế, đây lại là giải pháp tối ưu giúp tiết kiệm chi phí vận hành lâu dài và đáp ứng hoàn hảo xu hướng vận tải xanh hiện nay. Hãy cùng giải mã những hiểu lầm phổ biến nhất về xe tải điện để có góc nhìn đúng đắn trước khi đưa ra quyết định đầu tư! 

Hiểu lầm 1: Xe tải điện có chi phí đầu tư cao nên không kinh tế

Một trong những hiểu lầm phổ biến về xe tải điện là giá mua ban đầu cao đồng nghĩa với hiệu quả đầu tư thấp. Trên thực tế, giá xe chỉ là chi phí đầu tư ban đầu – một phần trong tổng chi phí sở hữu (TCO). Để đánh giá một chiếc xe có kinh tế hay không, doanh nghiệp cần xem xét cả chi phí năng lượng, bảo dưỡng, sửa chữa, thời gian khai thác và giá trị còn lại của xe.

Với vận hành phù hợp – đặc biệt khi hoạt động ở tuyến cố định, tần suất cao, tải trọng ổn định, xe tải điện có thể có tổng chi phí sở hữu thấp hơn xe diesel sau khoảng 4-6 năm.

Xe điện thường có lợi thế khi:

• Chạy nhiều km/năm: một thử nghiệm tại Thâm Quyến cho thấy xe tải điện tiết kiệm tổng chi phí hơn diesel khi chạy vượt khoảng 60.000 km/năm.
• Tuyến cố định, đô thị hoặc nội khu: quãng đường dự đoán được, dễ lập kế hoạch sạc, giảm rủi ro hết pin và thời gian chờ sạc.
• Có hạ tầng sạc riêng: sạc tại bãi, kho hoặc trạm doanh nghiệp giúp kiểm soát giá điện, thời gian sạc và hạn chế phụ thuộc trạm sạc công cộng còn thiếu.
• Tận dụng chi phí năng lượng và bảo dưỡng thấp hơn: xe điện ít hạng mục bảo dưỡng hơn xe diesel và chi phí nhiên liệu/điện thường thấp hơn.

Dưới đây là bảng so sánh chi phí lũy kế của xe tải điện và xe tải diesel tham khảo.

Hiểu lầm 2: Xe tải điện chỉ phù hợp với quãng đường ngắn

Xe tải điện hiện nay phù hợp nhất với tuyến ngắn, đô thị và logistics chặng cuối, nhưng không còn “chỉ” dành cho quãng đường ngắn. Các mẫu xe tải nặng điện thế hệ mới như Volvo FH Aero Electric, Scania đã đạt đến phạm vi hoạt động 700 đến 720 km/lần sạc.

Ở Việt Nam, hiện nay đã có đa dạng các dòng xe tải điện từ xe nhẹ, xe tải nặng đến xe đầu kéo với phạm vi thực tế từ 210 đến 300 km/lần sạc. Chẳng hạn, mẫu xe đầu kéo điện Howo G7X EV 342 kWh nóc cao với phạm vi di chuyển 260km/lần sạc.

Hiểu lầm 3: Xe tải điện sạc lâu, gây gián đoạn công việc

“Sạc lâu” không còn là đặc điểm cố định của mọi xe tải điện. Với sạc chậm tại bãi, xe có thể mất nhiều giờ nhưng với sạc nhanh CCS hoặc sạc công suất lớn MCS, xe tải nặng có thể nạp từ 20% lên 80% trong khoảng 30-65 phút. Tại Việt Nam, dòng xe đầu kéo điện Sitrak G7X EV với sạc nhanh 2 súng DC chỉ mất 1,5h để sạc.

Ngoài ra, nếu xe chạy ca ngày và sạc qua đêm tại bãi hoặc sạc trong thời gian tài xế nghỉ ngơi, chờ bốc dỡ hàng hóa, thì thời gian sạc gần như không làm mất công suất vận chuyển. Đây là mô hình tối ưu cho giao hàng đô thị, phân phối kho, tuyến cố định và doanh nghiệp có bãi đỗ riêng.

Hiểu lầm 4: Pin xe tải điện nhanh xuống cấp, chi phí thay thế rất cao

Pin xe tải điện có xuống cấp tự nhiên theo thời gian, nhưng “nhanh xuống cấp” và “phải thay cả bộ pin với chi phí rất cao” thường là lo ngại quá mức nếu xe được vận hành và bảo dưỡng đúng cách. Chu kỳ pin trên xe thương mại thường được ước tính đạt khoảng 3.000-5.000 chu kỳ sạc – xả, tương đương 10-12 năm hoặc 300.000-500.000 km trước khi dung lượng còn khoảng 70-80%.

Ngoài ra, việc thay pin trong chu kỳ sở hữu điển hình của đội xe cũng hiếm khi cần thiết vì phần lớn xe được thay thế hoặc thanh lý trước khi pin hỏng hoàn toàn.

Hiểu lầm 5: Xe tải điện có sức kéo yếu, không chở được hàng nặng

Xe tải điện không yếu về sức kéo; động cơ điện có mô-men xoắn lớn ngay từ 0 vòng/phút, nên khả năng khởi hành, leo dốc và kéo tải nặng thường rất tốt. Động cơ điện cung cấp mô-men xoắn cực đại gần như ngay lập tức, trong khi động cơ diesel phải tăng vòng máy và sang số để đạt vùng mô-men hiệu quả. Điều này giúp xe điện khởi hành êm, lên dốc và xuất phát từ điểm dừng với tải nặng tốt hơn. 

Ngoài ra, nhận định “xe tải điện không chở được hàng nặng” đã lỗi thời. Các đầu kéo điện hiện nay tại Việt Nam đã được thiết kế để chở hàng hóa tải trọng 15-20 tấn và khối lượng kéo theo đến 40 tấn.

Hiểu lầm 6: Xe tải điện không phù hợp với điều kiện vận hành tại Việt Nam

Xe tải điện tại Việt Nam hiện nay chưa phù hợp đại trà với vận tải đường dài mà phù hợp với giao hàng đô thị, tuyến cảng kho, khu công nghiệp và các tuyến cố định có hạ tầng sạc:

• Logistics đô thị và giao hàng chặng cuối: Hà Nội, TP.HCM và các đô thị lớn có nhu cầu giao nhận dày đặc, quãng đường ngày thường trong tầm hoạt động của xe tải điện.
• Tuyến cố định: cảng – kho, mỏ – nhà máy, công trường – bãi vật liệu, khu công nghiệp – trung tâm logistics rất phù hợp vì doanh nghiệp có thể đặt sạc hoặc đổi pin ở hai đầu tuyến.

Hiểu lầm 7: Xe tải điện không cần bảo dưỡng nên hoàn toàn không phát sinh chi phí

Xe tải điện không sử dụng động cơ đốt trong nên có thể giảm một số hạng mục bảo dưỡng đặc thù như thay dầu động cơ, nước làm mát… Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc phương tiện không cần bảo dưỡng hoặc không phát sinh chi phí trong quá trình sử dụng.

Các bộ phận như lốp, hệ thống phanh, hệ thống treo, điều hòa, hệ thống làm mát pin và các thiết bị điện vẫn cần được kiểm tra theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Ngoài ra, hệ thống pin, động cơ điện và thiết bị sạc cần được kiểm tra, bảo dưỡng hoặc sửa chữa khi cần thiết bởi đơn vị có chuyên môn phù hợp. Chi phí bảo dưỡng thực tế cần được đánh giá dựa trên từng mẫu xe và điều kiện khai thác.

Hiểu lầm 8: Xe tải điện không thể chạy khi đường ngập nước

Trên thực tế, khả năng hoạt động trong điều kiện mưa lớn hoặc ngập nước phụ thuộc vào thiết kế, mức độ bảo vệ của các bộ phận điện, giới hạn vận hành do nhà sản xuất quy định và độ sâu của nước. Pin xe tải điện thường được thiết kế chống xâm nhập nước, rung động và va chạm. Thậm chí so với động cơ diesel, xe điện không có ống xả và không sợ nước tràn vào ống xả gây “chết máy” như xe diesel.

Vậy có nên đầu tư xe tải điện ở thời điểm hiện tại?

Xe tải điện mang lại lợi ích về chi phí năng lượng, bảo dưỡng và phát thải tại điểm sử dụng, nhưng hiệu quả đầu tư phụ thuộc vào điều kiện vận hành cụ thể. 

Trước khi đầu tư, cần đánh giá các yếu tố sau:

• Nhu cầu vận chuyển: Quãng đường mỗi ngày, tải trọng, số chuyến và thời gian hoạt động.
• Chi phí đầu tư: Giá mua xe, chi phí lắp đặt hạ tầng sạc và các khoản đầu tư liên quan.
• Chi phí vận hành: Tiền điện, bảo dưỡng, sửa chữa, bảo hiểm và các chi phí phát sinh khác.
• Khả năng khai thác: Phạm vi hoạt động thực tế, thời gian sạc và khả năng đáp ứng lịch trình.
• Dịch vụ hậu mãi: Chính sách bảo hành, phụ tùng, sửa chữa và hỗ trợ kỹ thuật.
• Hiệu quả dài hạn: Tổng chi phí sở hữu, thời gian hoàn vốn dự kiến và giá trị còn lại của phương tiện.

Việc so sánh xe tải điện với xe diesel cùng phân khúc trên cùng một kịch bản vận hành sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở ra quyết định rõ ràng hơn. Nếu xe đáp ứng được yêu cầu vận chuyển và tổng chi phí phù hợp với kế hoạch tài chính, đây có thể là phương án đáng cân nhắc cho đội xe trong dài hạn.

Kết luận

Những hiểu lầm phổ biến về xe tải điện thường xuất phát từ việc đánh giá phương tiện dựa trên một yếu tố riêng lẻ. Trên thực tế, hiệu quả sử dụng phụ thuộc vào cấu hình xe, điều kiện khai thác, hạ tầng sạc và tổng chi phí sở hữu. Chuyển đổi xanh là xu hướng tất yếu, liên hệ Vimid qua Hotline 19001089 để được tư vấn giải pháp!