Chính Sách Thuế Thu Nhập Doanh Nghiệp Cập Nhật Mới 2026

Trong hành trình phát triển bền vững, việc hiểu rõ và tuân thủ quy định thuế là yếu tố sống còn với mọi doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực vận tải hàng hóa. Với VIMID – đơn vị hàng đầu cung cấp giải pháp vận tải toàn diện tại Việt Nam – chúng tôi hiểu rằng “thuế thu nhập doanh nghiệp” không chỉ là khái niệm kế toán mà còn là công cụ chiến lược để tối ưu tài chính và đảm bảo tuân thủ pháp luật.

Thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là loại thuế đánh trực tiếp vào phần lợi nhuận mà doanh nghiệp tạo ra sau khi đã trừ các chi phí hợp lệ. Từ năm 2025, Luật Thuế TNDN đã được sửa đổi toàn diện, bổ sung nhiều chính sách ưu đãi phù hợp với tình hình kinh tế mới – điều này càng trở nên quan trọng với các bạn đang điều hành hoặc sở hữu doanh nghiệp vận tải.

Đối tượng chịu thuế thu nhập doanh nghiệp

Doanh nghiệp trong nước

• Công ty TNHH, cổ phần, doanh nghiệp tư nhân.

• Hợp tác xã, tổ chức tín dụng, các tổ chức sản xuất – kinh doanh có thu nhập chịu thuế.

Doanh nghiệp nước ngoài có hoạt động tại Việt Nam

• Văn phòng đại diện, chi nhánh, nhà thầu nước ngoài nếu có phát sinh thu nhập tại Việt Nam.

Với doanh nghiệp vận tải

Với các bạn hoạt động trong ngành vận tải – bao gồm vận tải hàng hóa, logistics, xe khách, vận tải container – các khoản thu nhập từ hợp đồng vận tải, vận chuyển nội địa hay quốc tế đều thuộc đối tượng tính thuế TNDN. Dù là công ty sở hữu đội xe riêng hay làm trung gian khai thác tuyến, thuế thu nhập doanh nghiệp đều được áp dụng theo luật định.

Cách tính thuế thu nhập doanh nghiệp

Công thức cơ bản để tính thuế TNDN

Thuế TNDN = Thu nhập chịu thuế × Thuế suất

Trong đó:

• Thu nhập chịu thuế = Doanh thu – Chi phí được trừ – Các khoản lỗ chuyển tiếp.

• Doanh thu được tính từ tất cả nguồn thu nhập phát sinh hợp pháp.

• Chi phí được trừ là những khoản phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh và có hóa đơn, chứng từ đầy đủ.

Chi phí hợp lệ được trừ đặc biệt trong ngành vận tải

Đối với vận hành xe tải, xe đầu kéo hoặc fleet lớn, phần lớn chi phí phát sinh đến từ:

• Chi phí nhiên liệu (xăng dầu, khí đốt…).

• Chi phí sửa chữa, bảo trì xe.

• Lương, phụ cấp tài xế và nhân viên kỹ thuật.

• Phí cầu đường, phí bến bãi, phí lưu xe.

• Chi phí khấu hao tài sản cố định (xe, thiết bị GPS, trạm điều hành).

• Chi phí công nghệ (hệ thống quản lý vận tải, phần mềm theo dõi hành trình).

Điểm mới quan trọng từ 2025-2026 (theo Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP và Thông tư 20/2026/TT-BTC): mọi khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ (nhiên liệu, phụ tùng, sửa chữa, thuê xe, dịch vụ vận tải thuê ngoài…) hoặc khoản thanh toán khác có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên/lần chỉ được tính vào chi phí được trừ nếu có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (chuyển khoản, thẻ, ví điện tử…) kèm hóa đơn hợp lệ – không còn được chấp nhận thanh toán tiền mặt cho các khoản chi này. Đây là điểm doanh nghiệp vận tải cần đặc biệt lưu ý, vì nhiều khoản chi phát sinh dọc đường (đổ dầu, sửa xe dọc tuyến) trước đây thường được thanh toán tiền mặt.

Khoản chi không được trừ

Theo Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp vận tải cần lưu ý:

• Tiền phạt vi phạm hành chính, bao gồm cả các khoản phạt vi phạm luật giao thông (quá tải, quá tốc độ, thiếu phù hiệu, quá hạn đăng kiểm…), vi phạm đăng ký kinh doanh, vi phạm kế toán, vi phạm pháp luật về thuế (kể cả tiền chậm nộp thuế) – đều không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.
• Các khoản chi đã được bù đắp bằng nguồn kinh phí khác (ví dụ chi từ Quỹ phát triển khoa học công nghệ của doanh nghiệp).
• Chi tiền lương, phụ cấp đã hạch toán vào chi phí nhưng thực tế không chi trả hoặc không có chứng từ thanh toán hợp lệ.

Vì vậy, với các doanh nghiệp vận tải thường xuyên phát sinh vi phạm giao thông (quá tải, quá tốc độ…), các khoản tiền phạt này không thể dùng để giảm trừ thu nhập chịu thuế – càng là lý do để tuân thủ nghiêm quy định tải trọng, tốc độ, phù hiệu, đăng kiểm nhằm tránh vừa mất tiền phạt vừa không được khấu trừ thuế.

Thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành theo luật mới 2025-2026

Mức thuế suất phổ thông

Theo Điều 10 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (có hiệu lực từ 01/10/2025):

• 20%: Mức thuế chung cho mọi doanh nghiệp.
• 17%: Áp dụng cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 3 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng.
• 15%: Áp dụng cho doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỷ đồng.

Lưu ý: Doanh thu làm căn cứ xác định mức 15%/17% là tổng doanh thu của kỳ tính thuế TNDN năm liền kề trước đó, không phải doanh thu năm hiện tại.

Trường hợp không được áp dụng mức ưu đãi 15% – 17%

Theo khoản 4 Điều 18 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025:

• Doanh nghiệp là công ty con hoặc có quan hệ liên kết mà bên liên kết không đáp ứng điều kiện áp dụng thuế suất 15%/17% (ví dụ: doanh nghiệp vận tải nhỏ nhưng là công ty con của một tập đoàn lớn không đủ điều kiện ưu đãi).
• Doanh nghiệp có thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản, khai thác tài nguyên.
• Doanh nghiệp không tách riêng được thu nhập hợp lệ để xác định đúng mức thuế suất.

Doanh nghiệp vận tải được hưởng lợi gì từ ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp?

Ưu đãi theo quy mô doanh thu

• Doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực vận tải có thể hưởng mức thuế suất 15% hoặc 17% theo doanh thu như trên.
• Các bạn nên chủ động rà soát tổng doanh thu năm trước để xác định khả năng hưởng ưu đãi.

Ưu đãi theo địa bàn khó khăn

Theo Điều 14 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, doanh nghiệp vận hành tại địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn (miền núi, hải đảo, vùng sâu vùng xa) được:

• Miễn thuế tối đa 4 năm.
• Giảm 50% số thuế phải nộp trong tối đa 9 năm tiếp theo.

Thời điểm nộp thuế thu nhập doanh nghiệp – Cần lưu ý gì?

Thời hạn kê khai và nộp thuế

• Nộp tạm tính theo quý.
• Nộp quyết toán thuế vào cuối năm tài chính.

Lưu ý quan trọng với doanh nghiệp vận tải

• Sử dụng phần mềm kế toán vận tải chuyên biệt để theo dõi chính xác các chi phí: xăng dầu, bảo dưỡng, phụ cấp tài xế, trạm thu phí…
• Chuyển đổi thói quen thanh toán tiền mặt cho các khoản chi ≥ 5 triệu đồng sang chuyển khoản/thanh toán điện tử để đảm bảo đủ điều kiện khấu trừ chi phí theo quy định mới.
• Ghi chép đầy đủ hóa đơn, chứng từ sẽ giúp dễ dàng quyết toán thuế và hạn chế rủi ro bị loại chi phí.

Sai lầm thường gặp khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp

• Không tách rõ doanh thu hoạt động chính và doanh thu khác.
• Thiếu chứng từ cho các khoản chi như sửa xe, mua lốp, thuê lái phụ.
• Thanh toán tiền mặt cho các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên khiến khoản chi bị loại khỏi chi phí được trừ theo quy định mới tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
• Đưa nhầm tiền phạt vi phạm giao thông (quá tải, quá tốc độ, thiếu phù hiệu…) vào chi phí được trừ. Đây là khoản không được phép khấu trừ theo Điều 10 Nghị định 320/2025/NĐ-CP.
• Quên tính khấu hao xe, thiết bị GPS.
• Không khai báo đúng chi phí cầu đường, phí vào bến, đặc biệt với doanh nghiệp vận tải tuyến cố định.

Làm gì để tối ưu thuế TNDN trong ngành vận tải?

• Xây dựng hệ thống kế toán – thuế chuyên biệt cho vận tải, có quy trình kiểm soát thanh toán không dùng tiền mặt cho các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên.
• Hạch toán rõ ràng chi phí liên quan đến xe, tài xế, bảo trì; loại trừ ngay từ đầu các khoản tiền phạt vi phạm hành chính khỏi chi phí được trừ.
• Tuân thủ nghiêm quy định về tải trọng, tốc độ, phù hiệu, đăng kiểm để hạn chế phát sinh các khoản phạt không được khấu trừ thuế.
• Đầu tư công nghệ vận hành hiện đại như hệ thống định vị, phần mềm điều phối – vừa nâng cao hiệu suất, vừa giúp minh bạch chi phí.
• Tư vấn thuế định kỳ cùng các chuyên gia hoặc đối tác đáng tin cậy để cập nhật kịp thời các văn bản hướng dẫn mới (Nghị định, Thông tư sửa đổi).

Chủ động với thuế – VIMID đồng hành cùng các bạn

Thuế thu nhập doanh nghiệp không chỉ là nghĩa vụ mà còn là công cụ tài chính chiến lược nếu các bạn hiểu và vận dụng đúng cách. Đặc biệt trong ngành vận tải, nơi chi phí biến động lớn và doanh thu không ổn định, việc tối ưu thuế đồng thời tuân thủ đúng các quy định mới về chứng từ thanh toán và các khoản chi không được trừ có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong lợi nhuận.

Tại VIMID, chúng tôi không ngừng nghiên cứu, cập nhật quy định pháp lý và cung cấp giải pháp vận tải toàn diện từ xe chất lượng cao đến quản lý vận hành thông minh.