Bài toán giảm phát thải trong vận tải: Áp lực từ thị trường và những hướng đi thực tế

Trong bối cảnh mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) trở thành cam kết toàn cầu, ngành vận tải đang đứng trước áp lực chuyển đổi rõ rệt hơn bao giờ hết. Nếu trước đây, phát triển bền vững được xem là một lựa chọn mang tính dài hạn, thì hiện nay, đây đã trở thành yêu cầu bắt buộc gắn với năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Đặc biệt tại các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam, nơi nhu cầu vận tải hàng hóa tăng trưởng song hành với tốc độ đô thị hóa và thương mại, bài toán giảm phát thải càng trở nên phức tạp: vừa phải đảm bảo hiệu quả vận hành, vừa phải từng bước thích ứng với các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe.

Áp lực đối với ngành vận tải - logistics Việt Nam

Theo báo cáo của Asian Transport Observatory, lĩnh vực vận tải tại Việt Nam hiện tiêu thụ hơn 459.000 terajoule năng lượng, trong đó khoảng 87% đến từ nhiên liệu dầu mỏ. Năm 2023, lượng phát thải CO₂ từ vận tải đạt khoảng 39,3 triệu tấn, chiếm gần 11% tổng phát thải quốc gia.

Những con số biết nói đã thể hiện 2 vấn đề quan trọng cần có giải pháp tháo gỡ:

• Sự phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch
• Áp lực chuyển đổi công nghệ trong bối cảnh hạ tầng chưa đồng bộ

Không chỉ dừng lại ở phát thải, hệ thống vận tải còn đối mặt với rủi ro từ biến đổi khí hậu, khi chi phí thiệt hại cho hạ tầng giao thông mỗi năm ước tính hàng chục triệu USD, phần lớn đến từ đường bộ.

Đứng trước những tác động tới môi trường, Việt Nam hiện đang ngày một siết chặt các quy định liên quan đến khí thải. Lộ trình áp dụng các tiêu chuẩn khí thải cao hơn như Euro V, tiến tới Euro VI, cùng với việc tăng cường kiểm soát đăng kiểm và giám sát môi trường đang đặt ra yêu cầu rõ ràng đối với doanh nghiệp và chủ xe.

Điều này không chỉ tác động đến việc đầu tư phương tiện mới, mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới cách thức vận hành đội xe hiện hữu. Các doanh nghiệp buộc phải cân nhắc bài toán tối ưu chi phí trong khi vẫn đảm bảo tuân thủ quy định.

Chuyển đổi xanh trong vận tải: Bài toán tổng thể và lộ trình từng bước

Chuyển đổi sang xe điện hoặc nhiên liệu thay thế là hướng đi lý tưởng để giảm phát thải, nhưng trước những rào cản thực tế, doanh nghiệp cần một lộ trình chuyển đổi từng bước với nhiều giải pháp song hành:

• Tối ưu hiệu suất động cơ và tiêu hao nhiên liệu
• Nâng cấp tiêu chuẩn khí thải (Euro V, Euro VI)
• Tối ưu vận hành đội xe (lộ trình, tải trọng, bảo dưỡng)
• Phát triển hạ tầng hỗ trợ (trạm sạc, logistics thông minh)

Dù xu hướng xe tải điện và vận tải xanh đang ngày càng rõ nét, việc triển khai trên thực tế tại Việt Nam vẫn còn nhiều rào cản:

• Chi phí đầu tư ban đầu cao
• Hạ tầng trạm sạc chưa hoàn thiện
• Thời gian hoàn vốn dài
• Thói quen vận hành truyền thống chưa thay đổi

Trong bối cảnh hiện nay, nhiều doanh nghiệp lựa chọn cách tiếp cận “chuyển đổi từng bước”, thay vì thay đổi toàn diện trong thời gian ngắn, nhằm cân bằng giữa chi phí đầu tư và hiệu quả khai thác.

Giải pháp vận tải xanh trong kỷ nguyên mới

Trên thị trường, không chỉ các doanh nghiệp vận tải, mà cả các đơn vị cung cấp phương tiện và dịch vụ cũng đang từng bước điều chỉnh chiến lược để thích ứng với xu thế giảm phát thải. Trong đó, VIMID là một trong những đơn vị tiên phong cung cấp giải pháp vận tải xanh. 

Bắt đầu từ việc nâng cấp công nghệ sản phẩm và mở rộng danh mục xe tải sử dụng năng lượng sạch, VIMID hợp tác chiến lược cùng Tập đoàn SINOTRUK - một trong những tập đoàn sản xuất xe tải hàng đầu Trung Quốc, nhằm tiên phong cung cấp những sản phẩm phù hợp với đặc thù địa lý và thị trường Việt Nam, như G7X-EV, TS7, V7X, TH7, T7H, NX, MAX, TX,... - những dòng xe tải điện và xe tiết kiệm nhiên liệu, đạt chuẩn khí thải theo quy định 

Song song, VIMID tập trung nguồn lực mạnh mẽ cho việc chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nghiên cứu và triển khai “giải pháp vận tải xanh toàn diện”.

Xe đầu kéo điện thế hệ mới G7X-EV

VIMID đồng hành cùng doanh nghiệp trong hành trình chuyển đổi xanh

Năm 2025 đánh dốc một cột mốc trọng yếu khi VIMID thực hiện ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược cùng những đối tác lớn trong ngành vận tải - logistics tại Việt Nam. Với mục tiêu cùng chung tay kiến tạo ngành vận tải quốc gia bền vững, giảm phát thải, VIMID cam kết hỗ trợ và đồng hành cùng các đơn vị vững vàng trong quá trình ”xanh hóa”. 

Đặc biệt, cũng trong năm 2025, VIMID đã bàn giao lô xe đầu kéo điện đầu tiên tại Việt Nam cho doanh nghiệp logistics đưa vào vận hành thực tế, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ nghiên cứu sang ứng dụng thực tiễn trong lĩnh vực vận tải xanh.

Trong đó, VIMID không chỉ cung cấp sản phẩm - dịch vụ, mà còn thực hiện nghiên cứu, tư vấn và triển khai giải pháp hạ tầng, giải pháp trạm sạc linh hoạt dựa trên thực trạng vận hành, giúp các doanh nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và chuyển đổi xanh hiệu quả. 

Hành trình chuyển đổi xanh của VIMID là lời cam kết cụ thể với tương lai của ngành vận tải Việt Nam. VIMID, bằng sự tiên phong và tinh thần dấn thân, phụng sự tổ quốc mãnh liệt, đang chung tay kiến tạo một chuẩn mực mới cho vận tải Việt Nam, nơi doanh nghiệp Việt có thể dẫn dắt, tạo tác động thực chất và lan tỏa giá trị bền vững ra toàn cầu.